このページは、Facebookに投稿した「Сэтгэл／こころ連載」第1回の保存版です。
原文について
夏目漱石『こころ』の日本語原文は、青空文庫で読むことができます。
日本語を勉強している方は、モンゴル語の説明とあわせて、原文を少しずつ開きながら読むと、作品の雰囲気がより分かりやすくなると思います。
青空文庫で読む：夏目漱石『こころ』
この連載は『こころ』全体の翻訳ではありません。原文を読むための入口として、私自身が印象に残った部分を少しずつ紹介していきます。
モンゴル語で、日本文学・夏目漱石『こころ』を読み直していきます。
モンゴル語本文
Яагаад Японы ахлах сургуулиудад Нацүмэ Соосэкигийн “Кокоро” буюу “Сэтгэл” хэмээх зохиолыг уншдаг вэ?
Энэ бол Японы утга зохиол, япон хүний сэтгэл, мөн Японы боловсролын талаар сонирхож буй монгол хүмүүст зориулсан жижиг цуврал тэмдэглэл юм.
Би япон хүн. Залуу судлаач ч биш, их сургуулийн багш ч биш. Амьдралынхаа хожуу үед оройн ахлах сургуульд дахин суралцаж, тэнд Нацүмэ Соосэкигийн “Кокоро” хэмээх зохиолыг судалсан.
Тэр үед надад нэг хүчтэй асуулт төрсөн.
Яагаад Японы ахлах сургуулиудад Нацүмэ Соосэкигийн “Кокоро”-г уншдаг юм бол?
Японд Мишима Юкио, Кавабата Ясүнари, Дазай Осаму, Мори Огай зэрэг олон алдартай зохиолч бий. Тэгвэл яагаад олон япон сурагчид заавал Нацүмэ Соосэкигийн “Кокоро”-г уншдаг вэ?
Эхэндээ би үүнийг сайн ойлгоогүй.
“Кокоро” бол богино зохиол биш. Гол дүрүүд нь олон биш боловч хүний сэтгэлийн хөдөлгөөн, ганцаардал, итгэл, гэмшил маш удаан, гүнзгий дүрслэгддэг.
Залуу сурагчдад энэ зохиол хүнд санагдаж магадгүй. Надад ч эхэндээ яагаад энэ зохиолыг заавал судлах ёстой нь сайн ойлгогдоогүй.
Харин нас ахисан хойно бодоход, би бага зэрэг ойлгож эхэлсэн юм шиг санагддаг.
“Кокоро” бол зүгээр нэг хуучны япон уран зохиол биш.
Хүн бусдаас нууж чадсан зүйлээ өөрөөсөө нууж чаддаггүй.
Цаг хугацаа өнгөрсөн ч арилдаггүй гэмшил гэж байдаг.
Нэгэнт эвдэрсэн итгэл амархан буцаж бүтэн болдоггүй.
Хүн өөрийн сэтгэлтэйгээ насан туршдаа хамт амьдрах хэрэгтэй болдог.
Магадгүй ийм учраас Японы ахлах сургуулиудад энэ зохиолыг уншуулдаг байх.
Залуу үедээ унших “Кокоро” болон нас ахисны дараа дахин унших “Кокоро” хоёр огт өөрөөр харагддаг.
Би цаашид энэ зохиолыг бага багаар эргэн уншиж, япон хүмүүс энэ бүтээлээс юу сурч ирсэн тухай бодож үзэхийг хүсэж байна.
Энэ цувралд би “Кокоро” зохиолыг бүхэлд нь орчуулахгүй. Энэ зохиол урт бөгөөд бүгдийг нь танилцуулах боломжгүй.
Харин миний сэтгэлд үлдсэн хэсэг, өгүүлбэр, дүрүүдийн сэтгэлзүйг бага багаар авч, шаардлагатай үед монгол хэл рүү орчуулж, дараа нь өөрийн бодол, тайлбарыг бичих болно.
Хэрэв та энэ зохиолыг эхнээс нь дуустал уншихыг хүсвэл, Нацүмэ Соосэкигийн “Кокоро” буюу “Сэтгэл” хэмээх монгол орчуулгатай ном Монголд хэвлэгдсэн байх ёстой. Сонирхвол өөрөө хайж олж уншаарай.
Монгол хэлний “Сэтгэл” болон япон хэлний “こころ”.
Энэ хоёр үгийн хооронд юу оршиж байгааг хамтдаа бага багаар хайж үзье.
Анхааруулга: Би монгол хэл мэдэхгүй япон хүн бөгөөд энэ бичвэрийг AI орчуулгын тусламжтайгаар бичиж байна. Тиймээс буруу, эвгүй, эсвэл байгалийн бус монгол хэллэг байж магадгүй. Хэрэв танд анзаарсан зүйл, санал бодол, сэтгэгдэл байвал коммент хэсэгт бичиж өгвөл баяртай байх болно.
← Сэтгэл／こころ連載へ戻る
← “Сэтгэл／Кокоро” цувралын жагсаалт руу буцах
日本語訳
なぜ日本の高校では、夏目漱石の『こころ』、つまり「Сэтгэл」という作品を読むのでしょうか。
これは、日本文学、日本人の心、そして日本の教育に関心を持っているモンゴルの方々に向けた、小さな連載メモです。
私は日本人です。若い研究者でもなく、大学の先生でもありません。人生の後半になってから夜間高校にもう一度通い、そこで夏目漱石の『こころ』という作品を学びました。
その時、私の中に一つの強い疑問が生まれました。
なぜ日本の高校では、夏目漱石の『こころ』を読むのだろうか。
日本には、三島由紀夫、川端康成、太宰治、森鴎外など、多くの有名な作家がいます。では、なぜ多くの日本の生徒たちは、夏目漱石の『こころ』を読むのでしょうか。
最初、私はそれがよく分かりませんでした。
『こころ』は短い作品ではありません。登場人物はそれほど多くありませんが、人間の心の動き、孤独、信頼、後悔が、とてもゆっくり、深く描かれています。
若い生徒たちにとって、この作品は重く感じられるかもしれません。私自身も最初は、なぜこの作品を必ず学ばなければならないのか、よく分かりませんでした。
しかし、年を取ってから考えてみると、少しずつ分かり始めたように思います。
『こころ』は、ただの古い日本文学ではありません。
人は、他人から隠すことができたものでも、自分自身からは隠すことができません。
時間が過ぎても消えない後悔というものがあります。
一度壊れた信頼は、簡単には元通りになりません。
人は、自分の心と一生一緒に生きていかなければなりません。
おそらく、こうした理由から、日本の高校ではこの作品を読ませるのだと思います。
若い時に読む『こころ』と、年を取ってからもう一度読む『こころ』は、まったく違って見えます。
これから私は、この作品を少しずつ読み直し、日本人がこの作品から何を学んできたのかを考えていきたいと思います。
この連載では、『こころ』全体を翻訳するわけではありません。この作品は長く、すべてを紹介することはできません。
その代わり、私の心に残った部分、文章、登場人物の心理を少しずつ取り上げ、必要なところではモンゴル語に訳し、その後に私自身の考えや説明を書いていきます。
もしこの作品を最初から最後まで読みたい方は、夏目漱石の『こころ』、つまり『Сэтгэл』というモンゴル語訳の本が、モンゴルで出版されているはずです。興味があれば、ご自身で探して読んでみてください。
モンゴル語の「Сэтгэл」と、日本語の「こころ」。
この二つの言葉の間に何があるのか、一緒に少しずつ探していきましょう。
注意：私はモンゴル語を知らない日本人であり、この文章はAI翻訳の助けを借りて書いています。そのため、間違った表現、不自然な表現、あるいはモンゴル語として自然ではない表現があるかもしれません。もし気づいたこと、意見、感想があれば、コメント欄に書いていただけるとうれしいです。