9-р хэсэгБи яагаад “Кокоро”-г монгол хэлээр танилцуулсан бэ
Энд хүртэл би Нацүмэ Соосэкигийн “Кокоро” зохиолын тухай 8 хэсэг болгон бичиж ирлээ.
Багш ба залуу “би”-гийн уулзалт.
Багшийн ганцаардал.
K гэдэг хүн.
Охинд дурласан сэтгэл.
Багшийн урвалт.
K-ийн үхэл.
Мөн Багш яагаад сар бүр булш эргэж байсан тухай.
Өнөөдөр сүүлийн хэсэг болгож, Рамен мастер Киё би яагаад энэ “Кокоро” зохиолыг монгол хэлээр танилцуулахыг хүссэн тухайгаа бичмээр байна.
Монголд япон хэл сурч байгаа хүн олон байдаг.
Үг цээжлэх.
Дүрэм сурах.
Ханз унших.
Ярианы дасгал хийх.
Эдгээр нь мэдээж маш чухал.
Гэхдээ япон хэл сурна гэдэг нь зөвхөн үг, дүрэм сурах гэсэн үг биш гэж би боддог.
Япон хүмүүс юу бодож ирсэн бэ.
Юуг сайхан гэж мэдэрч ирсэн бэ.
Юунд шаналж ирсэн бэ.
Юуг ичгүүр гэж үзэж, юунаас айж ирсэн бэ.
Ийм зүйлтэй танилцах нь ч бас япон хэл сурахын нэг хэсэг гэж би боддог.
Тийм учраас би Японы уран зохиолын нэгэн үүд болгон Нацүмэ Соосэкигийн “Кокоро”-г танилцуулахыг хүссэн юм.
“Кокоро” бол хуучин зохиол.
1914 онд хэвлэгдсэн бүтээл.
Өнөөгийн Японоос цаг үе ч, амьдралын хэлбэр ч өөр.
Гэвч энэ зохиолд гардаг зүйл хуучраагүй.
Хүнд итгэх.
Хүнийг урвах.
Хүсэлтэй болох.
Гэмшил тээх.
Хэнд ч хэлж чадахгүй нууцтай байх.
Ганцаардах.
Өөрийн сэтгэлээс зугтаж чадахгүй байх.
Энэ бол зөвхөн япон хүний асуудал биш.
Монгол хүнд ч ойлгогдоно.
Аль ч орны хүнд ойлгогдоно.
Хүнд нийтлэг байдаг асуудал гэж би боддог.
Тийм учраас “Кокоро” өнөөдөр уншсан ч сэтгэлд үлддэг.
Би залуудаа “Кокоро”-г уншиж байсан.
Сургуульд байхдаа ч энэ зохиолыг үзэж байсан.
Гэвч тэр үед Багшийн шаналлыг үнэхээр ойлгож байсан гэж хэлж чадахгүй.
Багш яагаад ийм харанхуй хүн юм бол.
Яагаад ингэж их шаналдаг юм бол.
K яагаад үхсэн юм бол.
Багш яагаад эцэст нь өөрөө ч үхлийг сонгосон юм бол.
Залуу үед үйл явдлыг ойлгож болох ч, түүний жинг бүрэн мэдрэхэд хэцүү байдаг.
Харин нас ахиж, амьдралын туршлага нэмэгдсэний дараа дахин уншихад огт өөрөөр харагддаг.
Хүнд итгээд шархлах.
Өөрөө хэн нэгнийг шархлуулах.
Харамсалтайгаа хамт амьдрах.
Хэлж чадахгүй зүйлээ дотроо нууж, гаднаа энгийн царайтай амьдрах.
Бусдаас нууж чадсан ч, өөрөөсөө нууж чадахгүй байх.
Ийм зүйлийг хүн амьдралын явцад бага багаар мэдэж эхэлдэг.
Залуу үед унших “Кокоро”.
Нас ахисны дараа унших “Кокоро”.
Нэг л ном боловч огт өөр ном шиг харагддаг.
Энд уран зохиолын хүч байдаг.
Рамен мастер Киё би их сургуулийн багш биш.
Залуу уран зохиол судлаач биш.
Нацүмэ Соосэкигийн мэргэжлийн судлаач ч биш.
Би бол амьдралынхаа хожуу үед “Кокоро”-г дахин уншсан нэг япон хүн.
Тиймээс энэ цувралд би эрдэм шинжилгээний зөв хариулт бичихийг зорьсонгүй.
Багшийг заавал ингэж ойлгох ёстой.
K-г ингэж тайлбарлах нь зөв.
Мэйжигийн сэтгэл санаа гэдэг нь ийм зүйл.
Ингэж дээрээс тайлбарлахыг хүсээгүй.
Миний бичихийг хүссэн зүйл бол “Кокоро”-г уншаад мэдэрсэн хүний сэтгэлийн аймшигтай тал юм.
Зөв үг хүртэл хүнийг шархлуулах зэвсэг болж чаддаг.
Хүсэл нь нөхөрлөлийг эвдэж чаддаг.
Хүн бусдыг хуурч чадсан ч өөрөөсөө зугтаж чаддаггүй.
Гэмээ мартаж чадахгүй хүний шаналал гэж байдаг.
Багш буруутай.
Багш K-г шахсан.
K-ийн үхлийн дараа охинтой гэрлэсэн.
Эхнэртээ үнэнийг хэлж чадаагүй.
Гэвч Багш зүгээр нэг муу хүн гээд дуусах хүн биш.
Тэр мартаж чадаагүй.
Булш эргэсээр байсан.
Эцэст нь гэрээслэл үлдээсэн.
Өөрийн гэмийг хэн нэгэнд уншуулахыг хүссэн.
Тэнд “Кокоро” зохиолын гүн байдаг гэж би боддог.
Энд би нэг зүйлийг шударгаар хэлмээр байна.
Энэ цувралыг Рамен мастер Киё би япон хэлээр бодож, AI орчуулгын тусламжтайгаар монгол хэлээр танилцуулж байна.
Би япон хүн.
Япон хэлээр бол жижиг нарийн илэрхийллийг өөрөө засаж чадна.
Гэвч монгол хэлийг бүрэн төгс засаж чадахгүй.
Тиймээс монгол уншигчдын хувьд эвгүй, бага зэрэг сонин, эсвэл байгалийн биш санагдах өгүүлбэр байсан байж магадгүй.
Үүнийг би шударгаар хүлээн зөвшөөрч байна.
Гэхдээ энэ бол шалтаг биш.
Харин уншигчдад хүндэтгэлтэй хандаж байгаагийн илэрхийлэл юм.
Монгол хэл төгс биш байсан ч Нацүмэ Соосэкигийн “Кокоро” гэдэг зохиолын хүч бага ч гэсэн дамжсан бол би баяртай байна.
Японы уран зохиолд хүний сэтгэлийг ийм гүн хардаг бүтээл байдаг гэдгийг бага ч гэсэн мэдэрсэн бол би баяртай байна.
Япон хэл сурах явдал зөвхөн үг, дүрмээр дуусахгүй, уран зохиол, хүний сэтгэлийг ойлгох зам руу өргөжвөл би үнэхээр баяртай байна.
“Кокоро” бол Багш, K, охин, залуу “би” дөрвийн түүх.
Гэвч мөн нэгэн зэрэг хүн өөрийн сэтгэлтэй хэрхэн нүүр тулах тухай түүх юм.
Хүн бусдыг хуурч чадна.
Дуугүй байвал нийгэм мэдэхгүй зүйл ч байдаг.
Хуулиар шийтгэгдэхгүй гэм ч байдаг.
Гэвч хүн өөрөөсөө зугтаж чаддаггүй.
Энэ бол энэ зохиолын хамгийн аймшигтай тал.
Мөн хамгийн гүн тал.
Энэ цувралыг уншсан монгол уншигчдадаа үнэхээр их баярлалаа.
Хэрэв та бага ч гэсэн сонирхсон бол нэг өдөр “Кокоро”-гийн эх зохиолд хүрч үзээрэй.
Японоор унших хэцүү байвал орчуулгаар уншсан ч болно гэж би боддог.
Хамгийн чухал нь тэр зохиол дотор байгаа хүний сэтгэлтэй уулзах явдал юм.
Япон хэл сурах нь зөвхөн хэлээр дуусахгүй, уран зохиол руу, хүнийг ойлгох руу, мөн өөрийнхөө сэтгэлийг харах цаг руу өргөжөөсэй гэж хүсэж байна.
Рамен мастер Киёгийн “Кокоро” цуврал энд түр өндөрлөж байна.
Уншиж өгсөнд баярлалаа.
#НацүмэСоосэки
#Кокоро
#Сэтгэл
#БагшБаK
#ЯпоныУранЗохиол
#МэйжигийнСэтгэлСанаа
#ХүнийСэтгэл
#ГэмБаГанцаардал
#ЯпонХэлСуралцагчдад
#МонголХэлээр
#РаменМастерКиё
#ОнодэраКиёши
#AIбаӨөрийнТүүх
鶴清企画
鶴清企画（つるせいきかく）は、小野寺清（おのでら・きよし）の企画・記録・発信拠点です。Kindle出版、モンゴル語連載、AI活用、自分史、地域記録、知財・企画などを、少しずつ整理して掲載しています。主な内容・Kindle出版・Сэтгэл／...
tsurusei.jp
2026.05.28
← “Сэтгэл／Кокоро” цувралын үндсэн хуудас руу буцах
日本語訳
第9回
私がなぜ『こころ』をモンゴル語で紹介したのか
ここまで私は、夏目漱石の『こころ』という作品について、8回に分けて書いてきました。
先生と若い「私」の出会い。
先生の孤独。
Kという人物。
お嬢さんに恋をした心。
先生の裏切り。
Kの死。
そして、先生がなぜ毎月墓参りをしていたのか。
今日は最後の回として、ラーメンマスター・キヨである私が、なぜこの『こころ』という作品をモンゴル語で紹介したいと思ったのかを書きたいと思います。
モンゴルには、日本語を学んでいる人がたくさんいます。
単語を覚える。
文法を学ぶ。
漢字を読む。
会話の練習をする。
これらはもちろん、とても大切です。
けれど、日本語を学ぶということは、単に単語や文法を学ぶことだけではないと私は思います。
日本人は何を考えてきたのか。
何を美しいと感じてきたのか。
何に苦しんできたのか。
何を恥とし、何を恐れてきたのか。
そういうものに触れることも、日本語を学ぶことの一部だと私は思います。
だから私は、日本文学への一つの入口として、夏目漱石の『こころ』を紹介したいと思いました。
『こころ』は古い作品です。
1914年に発表された作品です。
今の日本とは、時代も、暮らし方も違います。
しかし、この作品に描かれているものは古びていません。
人を信じること。
人を裏切ること。
欲望を持つこと。
後悔を抱えること。
誰にも言えない秘密を持つこと。
孤独になること。
自分の心から逃げられないこと。
これは日本人だけの問題ではありません。
モンゴルの人にも分かる。
どこの国の人にも分かる。
人間に共通する問題だと私は思います。
だから『こころ』は、今読んでも心に残るのです。
私は若いころにも『こころ』を読んでいました。
学校でもこの作品を学びました。
けれど、そのころ本当に先生の苦しみを理解していたとは言えません。
なぜ先生は、こんなに暗い人なのか。
なぜ、こんなに苦しむのか。
Kはなぜ死んだのか。
先生はなぜ最後に、自分も死を選んだのか。
若いころは、出来事を理解することはできても、その重さを十分に感じることは難しいものです。
しかし年を重ね、人生経験が増えてから読み直すと、まったく違って見えてきます。
人を信じて傷つくこと。
自分が誰かを傷つけること。
後悔とともに生きること。
言えないことを胸に隠し、外では普通の顔をして生きること。
他人には隠せても、自分自身には隠せないこと。
こういうものを、人は人生の中で少しずつ知っていきます。
若いころに読む『こころ』。
年を重ねてから読む『こころ』。
同じ一冊の本であっても、まったく別の本のように見える。
そこに文学の力があります。
ラーメンマスター・キヨである私は、大学の先生ではありません。
若い文学研究者でもありません。
夏目漱石の専門研究者でもありません。
私は、人生の後半で『こころ』をもう一度読み直した、一人の日本人です。
だからこの連載で、私は学問的な正解を書こうとは思いませんでした。
先生は必ずこう理解しなければならない。
Kはこう解釈するのが正しい。
明治の精神とはこういうものだ。
そうやって上から説明したかったわけではありません。
私が書きたかったのは、『こころ』を読んで感じた、人間の心の恐ろしい部分です。
正しい言葉でさえ、人を傷つける武器になることがある。
欲望は友情を壊すことがある。
人は他人をだますことはできても、自分自身からは逃げられない。
自分の罪を忘れることのできない人間の苦しみがある。
先生は悪い。
先生はKを追い詰めた。
Kの死のあと、お嬢さんと結婚した。
妻に真実を言えなかった。
けれど先生は、ただの悪人だと言って終われる人ではありません。
先生は忘れることができませんでした。
墓参りを続けました。
最後には遺書を残しました。
自分の罪を誰かに読ませたいと思いました。
そこに『こころ』という作品の深さがあると私は思います。
ここで私は、一つのことを正直に言いたいと思います。
この連載は、ラーメンマスター・キヨである私が日本語で考え、AI翻訳の助けを借りて、モンゴル語で紹介しているものです。
私は日本人です。
日本語であれば、細かな表現を自分で直すことができます。
けれど、モンゴル語を完全に直すことはできません。
だからモンゴルの読者にとって、ぎこちない表現、少し変な表現、自然ではない文章があったかもしれません。
そのことを、私は正直に認めます。
しかし、これは言い訳ではありません。
むしろ、読者に敬意を持って向き合うために、正直に書いています。
モンゴル語が完璧でなくても、夏目漱石の『こころ』という作品の力が少しでも伝わったなら、私はうれしいです。
日本文学には、人間の心をこれほど深く見つめた作品があるのだと、少しでも感じてもらえたなら、私はうれしいです。
日本語を学ぶことが、単語や文法だけで終わらず、文学へ、人間の心を理解する道へ広がっていくなら、私は本当にうれしいです。
『こころ』は、先生、K、お嬢さん、若い「私」の四人の物語です。
しかし同時に、人間が自分自身の心とどう向き合うのかという物語でもあります。
人は他人をだますことができます。
黙っていれば、社会には知られないこともあります。
法律では罰せられない罪もあります。
けれど、人は自分自身から逃げることはできません。
これが、この作品のもっとも恐ろしいところです。
そして、もっとも深いところです。
この連載を読んでくださったモンゴルの読者の皆さん、本当にありがとうございました。
もし少しでも興味を持ってくださったなら、いつか『こころ』の原作に触れてみてください。
日本語で読むのが難しければ、翻訳で読んでもよいと思います。
いちばん大切なのは、その作品の中にある人間の心と出会うことです。
日本語を学ぶことが、ただ言葉を学ぶだけで終わらず、文学へ、人間を理解することへ、そして自分自身の心を見る時間へと広がっていくことを願っています。
ラーメンマスター・キヨの『こころ』連載は、ここでいったん終わります。
読んでくださって、ありがとうございました。
#НацүмэСоосэки
#Кокоро
#Сэтгэл
#БагшБаK
#ЯпоныУранЗохиол
#МэйжигийнСэтгэлСанаа
#ХүнийСэтгэл
#ГэмБаГанцаардал
#ЯпонХэлСуралцагчдад
#МонголХэлээр
#РаменМастерКиё
#ОнодэраКиёши
#AIбаӨөрийнТүүх
鶴清企画
鶴清企画（つるせいきかく）は、小野寺清（おのでら・きよし）の企画・記録・発信拠点です。Kindle出版、モンゴル語連載、AI活用、自分史、地域記録、知財・企画などを、少しずつ整理して掲載しています。主な内容・Kindle出版・Сэтгэл／...
tsurusei.jp
2026.05.28